Yapay zekâ ile oyun motoru
Yapay zekâ ajanlarıyla AAA sınıfı oyun motoru nasıl yapılır
Kendi Rust ve Vulkan motorumuz üzerinde, AAA sınıfı grafik ve ağ kodunu hedefleyen FRIENDLY? adlı bir hayatta kalma oyunu geliştiriyoruz. Motoru insan yönetiminde yapay zekâ ajanları yazıyor ve motor katı bir sözleşmeye bağlı: kapılardan geçmeyen hiçbir şey birleştirilmez. Bu sayfa döngüyü ve arkasındaki dokuz kuralı gösteriyor.
Ne geliştiriyoruz
FRIENDLY?, erken geliştirme aşamasında bir hayatta kalma oyunudur.
Motor, Rust (2024 sürümü) ile doğrudan Vulkan 1.3 veya daha yeni sürümler üzerine yazılmıştır; önceden derlenmiş Slang gölgelendiricilerini, Bevy ECS crate’ini, Jolt Physics 5.6’yı ve DLSS ile FSR ölçeklendirmesini kullanır.
Ağ kodu sunucu otoritelidir ve TLS 1.3 ile QUIC üzerinde çalışır. Dünya, yaklaşık 6 × 6 km’lik gerçek bir vadidir.
Kodun yaklaşık yüzde 100’ü insan yönetiminde yapay zekâ ajanları tarafından yazılır. Oyunun proje dosyası sözleşmeyi tek cümleyle özetler: “Strictness is the product.” (Katılık üründür.)
Döngü: plan, karar, kulvar, kapılar, birleştirme
Aynı döngü oyun motorumuzu yürütür ve ajanlarınızı kurduğumuzda deponuza da gelir.
-
Planla
Plan sahibine aittir. Özellikler PRD → görevler → uygulama yolunu izler.
-
Karar ver
Her karar, kod yazılmadan önce bir ADR olarak kayda geçer.
-
Kulvar
Tek değişiklik, tek kulvar. Uzman ajanlar, tek bir lider.
-
Kapılar
Testler ve yalnızca sıkılaşan bir lint duvarı. Yeni bir kapı önce bir kez başarısız olmalıdır.
-
Birleştir
Yalnızca yeşil iş birleştirilir. Ajanlar kendi kurallarını gevşetemez.
Ajanları güvenilir kılan dokuz kural
Her kuralın gerekçesi ve motordan somut bir örneği vardır.
-
Planın sahibi proje sahibidir
- Kural
- Neyin geliştirileceğine insanlar karar verir. Ajanlar geliştirir.
- Neden
- Ajanlar bir planı iyi uygular. Planı seçmek ise devredemeyeceğiniz kısımdır.
- Örnek
- Özellikler PRD → görevler → uygulama yolunu izler ve plan proje sahibinde kalır.
-
Önce karar, yazılı olarak
- Kural
- Karar, kod var olmadan önce yazıya geçirilir.
- Neden
- Yazılı bir karar denetlenebilir ve geri alınabilir. Bir diff’in içine gömülü karar ise olmaz.
- Örnek
- Her karar bir ADR’dir ve yeni bir crate, var olmadan önce kendi ADR’sini gerektirir.
-
Tek değişiklik, tek kulvar
- Kural
- Her değişikliğin kendi kulvarı vardır.
- Neden
- Küçük ve ayrı bir değişikliği incelemek de atmak da kolaydır.
- Örnek
- Motordaki her değişiklik kendi kulvarında yaşar ve birleştirilmeden önce kapılardan geçmek zorundadır.
-
Birleştirmeden önce kapılar, yeni kapı ise önce başarısız olur
- Kural
- Kapılar geçilmeden hiçbir şey birleştirilmez ve her yeni kapının, güvenilmeden önce kırmızı yandığı kanıtlanır.
- Neden
- Hiç başarısız olmamış bir kontrol, belki de hiçbir şeyi denetlemiyordur.
- Örnek
- Lint duvarı; clippy’nin all, pedantic ve nursery gruplarından ve yaklaşık 70 restriction lint’inden oluşur. Yayımlanan kodda panic yoktur, unsafe kod yalnızca izin listesindeki crate’lerde bulunur, her öğe belgelenmiştir ve testler önce yazılır.
-
Ajan kendi kurallarını gevşetemez
- Kural
- Denetim katmanı ajanlar için salt okunurdur.
- Neden
- Bir ajanın düzenleyebildiği kural yalnızca bir öneridir.
- Örnek
- Kurallar, hook’lar, ajanlar ve lint duvarı salt okunur olarak kilitlidir.
#[allow]yasaktır; yalnızca yazılı gerekçeli#[expect(lint, reason)]kullanılabilir. Duvar yalnızca daha da sıkılaşır.
-
Bilgi dosyalarda yaşar
- Kural
- Ajanların bilmesi gerekenler depoya yazılır.
- Neden
- Bir sohbette yaşayan bilgi bir sonraki oturumda kaybolur. Depoda yaşayan bilgi her seferinde okunur.
- Örnek
- Proje bilgisini, “living skills” dediğimiz depo dosyalarında tutuyoruz.
-
Bir karşılayıcı ajan ve uzmanlar
- Kural
- Bir lider ajan işi alır ve uzmanlara devreder.
- Neden
- Bir ajan bütünü görür. Uzmanlar derinliği getirir.
- Örnek
- Lider “door” ajanı; render, ağ kodu ve Rust incelemesi konusunda uzman ajanlarla çalışır.
-
Hook’lar tehlikeli eylemleri durdurur
- Kural
- Tehlikeli eylemleri talimatlar değil, hook’lar engeller.
- Neden
- Talimat bir tavsiyedir. Hook bir zorunluluktur.
- Örnek
- Motorun deposunda hook’lar, tehlikeli eylemleri çalışmadan önce durdurur.
-
Gerçek bir çalıştırma olmadan iddia yok
- Kural
- Bir sayı yalnızca gerçek bir çalıştırma ürettiyse yayımlanır.
- Neden
- Hafızadan gelen bir sayı dedikodudur.
- Örnek
- Yalnızca gerçek çalıştırmalardan ölçülmüş sayıları, donanım belirtilerek yayımlıyoruz. Bu yüzden bu sayfada kare hızı rakamı yoktur.
Motordan üç örnek
Her örnek motorun bir özelliği ve arkasındaki kuraldır.
Gerçek kayıtlara göre ayarlanmış hava durumu
Hava modeli, ERA5 yeniden analiz verisi ile NCEI ve DWD istasyon kayıtları üzerinde kalibre edilmiştir. Hacimsel bulutları yönetir ve Güneş ile Ay’ın gerçek konumlarını kullanır.
Kural 9 iş başında: model zevke göre değil, ölçülmüş kayıtlara göre ayarlanır. Bulutlar henüz bitmemiş kısımdır; aşağıya bakın.

Gerçek ağaçların olduğu yerde ağaçlar
Harita, Slovakya’da Ružomberok yakınında gerçek bir vadidir; yaklaşık 6 × 6 km gerçek arazi. Ağaçlar, vadinin 1 m çözünürlüklü LiDAR verisinin ağaç gösterdiği yerlerde durur.
Gerçek bir vadi üzerine kurma kararı, her karar gibi bir ADR olarak kayıtlıdır (kural 2).

Hitscan olmadan mermiler
Her mermi, yerçekimi, Mach sayısına bağlı sürükleme ve rüzgâr altında kendi yörüngesinde uçar. Hitscan yoktur.
Böyle bir özellikte “doğru görünüyor” hiçbir şey kanıtlamaz; bu yüzden yöntem kapılar ve gerçek çalıştırmalar ister (kural 4 ve 9).
Henüz bitmeyenler
- Bulut biçimleri. Hava modeli hacimsel bulutları yönetiyor, ancak biçimleri henüz istediğimiz gibi değil.
- Küresel aydınlatma. Geliştirilme aşamasında, varsayılan olarak kapalı.
- Oyunun kendisi. Erken aşamada devam eden bir çalışmadır: iki ev, geniş ormanlar ve hava durumu içeren küçük oynanabilir bir sahne ile isabet algılamayı ve ağ üzerinden balistiği kanıtlayan geçici zombiler.
- AAA sınıfı hedef. Üzerinde çalıştığımız hedeftir. Başka bir motorla eşdeğerlik iddia etmiyoruz ve kare hızı rakamı yayımlamıyoruz.
Arkasındaki kurulum
Claude Code üzerindeki kendi yapay zekâ kurulumumuz rakamlarla: 27 uzman ajan, 73 bilgi modülü ve kendi geliştirdiğimiz beş MCP sunucusundan oluşan bir sistem.
Kendi ürünlerimizde, PHPStan’ı en yüksek seviyede, ESLint, Stylelint, TypeScript, Dart ve Clippy’yi en katı ayarlarında ve ayrıca 215 özel kuralı geçmeyen hiçbir şey yayımlanmaz. Üretilen kod için de istisna yoktur.
Arkasında 20 yılı aşkın full-stack web geliştirme, dört yılı aşkın yapay zekâ ile geliştirme deneyimi ve 18 dilde kendi web framework’ümüz var.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ ajanları bir oyun motoru geliştirebilir mi?
Bizde kodun yaklaşık yüzde 100’ü insan yönetiminde yapay zekâ ajanları tarafından yazılıyor. Sonuç henüz erken aşamada bir çalışma; onu doğru tutan ise kurallar ve kapılardan oluşan katı bir sözleşme.
Yapay zekânın yazdığı kodu güvenilir kılan nedir?
Birleştirmeden önce kapılar: testler, clippy gruplarından ve yaklaşık 70 restriction lint’inden oluşan bir lint duvarı ve başka kontroller. Bunlara ek olarak ajanların gevşetemeyeceği kurallar ve hook’lar.
Oyun bitti mi?
Hayır. Oyunu geliştirmeye devam ediyoruz ve henüz erken aşamada. Hâlâ eksik olanlar “Henüz bitmeyenler” bölümünde listeleniyor.
